Asr-ı Saadet’te bayramlar nasıl idrak edilirdi?

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

On bir ayın sultanı mübarek Ramazan ayını tamamlamamızla birlikte Ramazan bayramına eriştik. Pekala, İslam’da bayramın ehemmiyeti nedir? Ramazan bayramı birinci kez ne vakit kutlanmıştır Peygamber efendimiz vaktinde bayramlar nasıl kutlanırdı?

RAMAZAN BAYRAMI BİRİNCİ KERE N VAKİT KUTLANDI?

Peygamberimiz (sas) )Medine’ye geldiğinde kent halkının yılın iki gününü merasim ve cümbüş ile kutladıklarını görmüştü. Bunlar Nevruz ve Mihrican günleriydi. O periyotta bayram coşkusunu hisseden çocuklardan biri olan Enes’in lisanından bu iki bayramın değiştirilmesi şöyle anlatılır: “Hz. Peygamber (sas) Medine’ye geldiğinde halkın cümbüş ile geçirdiği iki gün vardı. Hz. Peygamber, “Bu iki gün(ün özelliği) nedir?” diye sordu. “Câhiliye periyodunda o günlerde eğlenirdik.” dediler. Bunun üzerine Resûlullah (sas) şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah sizin için o günleri onlardan daha iyi olan Kurban ve Fıtır (Ramazan) bayramlarıyla değiştirdi.”

Hicretin birinci yılında belirlenmelerine karşın her iki bayram da birinci kere hicretin ikinci yılında kutlanmıştı. Çünkü Sevgili Efendimiz Medine’ye 8 Rebîülevvel (20 Eylül 622) tarihinde varmışlardı. Bundan sonraki yılda Medinelilerin hayatlarını, ve bayramlarını gözlemleme fırsatı bulmuştu. Bayramların belirlenmesinden sonra, o yılın Ramazan ve Zilhicce ayları geçmiş olduğundan Müslümanların kutlayacağı birinci bayram ikinci yılın Ramazan Bayramı olmuştu.

Hicretin ikinci yılı Şâban ayında orucun da farz kılınması üzerine Şevval ayının birinci günü (27 Mart 624) Ramazan Bayramı olarak kutlanmıştı.

Hac ibadeti hicrî dokuzuncu yılda farz kılınmakla birlikte Kurban Bayramı da tekrar ikinci yılda Zilhicce ayının onunda (3 Haziran 624) kutlanmaya başlanmıştı.

Artık Müslümanların kendilerine has iki bayramı vardı. Ve bu bayramlar onları öteki inanç mensuplarından ayıran kimi ibadetlerle birlikte anılıyordu.

Bu iki özel gün, iki özel vakit dilimine bitişikti; birincisi Ramazan ayına, başkası de hac günlerine.

Ramazan boyunca oruç tutup, namaz kılan, zenginse zekât ve fıtır sadakası verip yoksulların zahmetlerine deva olan, velhasıl bir ayı ibadetle geçiren ve yaptığı hoş işlerle Allah’ın rahmetini ümit eden Müslümanlar, sevinmeyi hak etmişlerdi. Sonra ikinci bir memnunluğu da hac mevsiminde yani Kurban Bayramı’nda yaşamaları lütfedilmişti. Hz. İbrâhim’in gördüğü bir hayal üzerine oğlunu kurban etmek istemesi, oğlunun babasına itaati ve onların bu sadakatine karşılık verilen kurbanın anısı böylelikle Müslümanlar tarafından her yıl yâd ediliyordu. Bütün Müslümanların iştirakiyle musallâda kılınan bayram namazları, bir manada bayramın başlangıcıydı.

ASR-I SAADET’TE BAYRAMLAR NASIL KUTLANIRDI?

Asr-ı Saadet, peygamber efendimiz vaktini tanımlamak için kullanılan bir tabirdir. Cümbüş, her kültürde olduğu üzere peygamber efendimizin içinde bulunduğu Arap kültüründe de değerli bir yere sahipti. Allah Resûlü (sas), dostu Hz. Ebû Bekir’e eğlenmenin insan hayatındaki yerini hatırlatırken, “Her toplumun bir bayramı vardır. Bu da bizim bayramımızdır.” diyerek bayramların özel günler olduğunu tabir etmişti. Çünkü bayramlar hüzün ve derdin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı günlerdir. Bugünlerde insanların birlikte eğlenmeleri, onlarda topluma aidiyet şuurunu geliştirir ve kimliklerinin korunmasına katkı sağlar.

Hz. Peygamber (sas) hayatta iken özellikle Medine periyodunda Müslümanlar bayramları sevinç ve memnunluk içinde geçirirlerdi.

Küçük kızların müzikler söylediği bayram gününün bir öteki vaktinde Allah Resûlü, Habeşlilerin mescitte sergiledikleri mızrak kalkan oyunlarını eşi Hz. Âişe ile birlikte seyretmiş, şovlara müdahale etmek isteyen Hz. Ömer’e pürüz olmuştu. Bayramlarda cümbüş düzenleme âdeti daha sonra da sürdürülmüş, hatta sahâbeden; İyâz b. Amr el-Eş’arî, Fırat’ın sol kıyısında sıralı kentlerden biri olan Enbâr’da neşesiz geçen bir bayram gününe şahit olunca, alışık olmadığı bu durum karşısında, “Neden Resûlullah’ın huzurunda çocukların çalgılar eşliğinde oynadığı üzere sizin de oyunlar oynadığınızı göremiyorum?” diye uyarma muhtaçlığı hissetmişti. Zira bayramlarda eğlenmek Hz. Peygamber’in bir sünneti idi.

Peygamberimiz bayram namazında olağan namaz tekbirlerine ilâve tekbirler alır, namazda A’lâ ve Gâşiye müddetlerini okur, akabinde bayram hutbesini irad ederdi.

Bayram namazından evvel öbür namaz kılmayan Hz. Peygamber (sas), bayram namazını kılıp meskenine döndükten sonra iki rekât namaz kılardı. Kurban Bayramı’nda birinci iş olarak namaz kılar sonra kurbanını keserdi.

BAYRAMDA ORUÇ TUTULABİLİR Mİ?

Bayramlar, birlikte yeme içme ve ikramda bulunma günleridir.

Peygamber Efendimiz (sas) bayram günlerinde oruç tutulmasını yasaklamıştır.

Her vakit ehemmiyeti sıkça vurgulanan, tutulması emredilen orucun, bayram günlerinde bırakılmasının istenmesi herkesin birebir his ve coşkuyu birlikte paylaşması maksadına yöneliktir. Medineli âlimlerden Ebû Ubeyd bir anısını şöyle anlatır: “Ömer b. Hattâb (ra) ile birlikte bir bayram geçirdim. Ömer geldi, namazı kıldırdı. Sonra cemaate dönerek bir konuşma yaptı ve şöyle dedi: “Resûlullah (sas) şu iki günde oruç tutmanızı yasakladı: Biri, Ramazan orucunuzu bitirip de bayram ettiğiniz gün, oburu de kurbanlarınızı kesip etini yediğiniz gündür.” Allah Resûlü, “Ramazan, oruca başladığınız gün; Ramazan Bayramı, orucu bitirdiğiniz gün; Kurban Bayramı da kurban kestiğiniz gündür.” buyurmuştur. Bu bakımdan Müslümanların Ramazan’a birebir gün başlayıp onu birebir gün bitirmeleri, bayramları birebir vakitte kutlamaları, bu özel günlerin taşıdığı mananın bir gereğidir.

Bayram coşkusunun ferdi ve toplumsal güvenliği tehdit etmemesi kıymetlidir.

Bu günlerde kardeşliğin ruhuna uymayan hatta güvensizliği çağrıştıracak hiçbir davranışa meydan verilmez. Meselâ, bayramda silah taşımak bile yasaklanmıştır.

Böyle bir davranış, rastgele bir kazaya ya da fevri bir hareket sonucu yaşanacak hüzne sebebiyet verme ihtimalinden ötürü bayramın ruhuna karşıt görülmüştür.

Günümüzde ortaya çıkan acıların bazısını bir kaza kurşununun başlattığını göz önüne getirdiğimizde, Allah Resûlü’nün bu uygulamasının ne kadar kıymetli olduğunu anlayabiliriz. Ramazan’da tutulan oruçlarla hem vücudunu hem de ruhunu arındıran, aç insanların hâlini anlayan ve onlara yardım edenler dayanak oldukları beşerlerle birlikte, el ele bayramın sevincini paylaşırlar ve birbirlerinden farksız oldukları anlayışını yaşatırlar.

Bayramın hürmetine küsler barıştırılır, dargınların gönlü alınır, büyükler ziyaret edilir, akrabalık ve dostluk bağları tazelenir.

Aynı formda yoksul fukara ve muhtaca verilmek üzere içtenlik ve samimiyet nişanesi olan kurban ile kazanılan Allah’a yakınlık, kurban etlerinden öteki insanlara ikram etme sayesinde kullar ortasında da yakınlaşmaya dönüşür. Bu samimi niyetle Müslümanlar Allah’a daha da yakınlaşmış olur.

Bu taraflarıyla bayramlar, kardeşliğin gereğini yerine getirme anlarıdır. Böylelikle Peygamberimiz tarafından birbirlerini sevme, birbirlerine merhamet ve şefkat gösterme konusunda bir insan vücuduna benzetilen Müslüman toplumda, herkes oburlarının gereksinimlerini hissetme ve giderme fırsatı bulur.

Bayramlarda eda edilen bayram namazlarına iştirakin öbür namazlara oranla daha fazla olması da Müslüman toplumun fertlerinin bir ortaya gelmelerinin beğenilen bir yansıması olarak kabul edilmelidir.

Modern hayat kaidelerinin birbirlerinden uzaklaştırdığı beşerler, bu vesileyle yılda iki kere bir ortaya gelmekte, kucaklaşmakta ve kaynaşmaktadır.

Hasret giderilmekte, dargınlar barışmakta, yok yere birbirlerine sırt dönenler yine sarılmaktadırlar.

Şu hâlde çabucak her ibadetimizde olduğu üzere bayram namazlarında da ferdî ve toplumsal kazanımlarımızın olduğunu bilmek bizlere bu kıymetlerimize çok daha sıkı sarılma dileği verecektir.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Asr-ı Saadet’te bayramlar nasıl idrak edilirdi?

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Giriş Yap

Almanya Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin